Hastanelerde sıkça tartışma konusu olan görevlerden biri de spanç (gazlı bez) hazırlama işi. Birçok sağlık çalışanı bu görevin hemşirelere yüklenip yüklenemeyeceğini sorgularken, mevzuatta yer alan hükümler konunun nasıl yorumlanması gerektiğine dair önemli ipuçları veriyor. Özellikle Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Madde 135 kapsamında yardımcı hizmetler sınıfının görevleri incelendiğinde, spanç hazırlama görevinin hangi personel grubuna daha yakın olduğu yeniden tartışma konusu oldu.
Madde 135 Ne Diyor?
Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nin 135. maddesi, hastanelerde görev yapan yardımcı hizmetler sınıfı personelinin görevlerini ayrıntılı şekilde tanımlıyor. Yönetmeliğe göre hastane hizmetlileri;
- Hastanenin genel temizlik hizmetlerini yürütür.
- Hastaların laboratuvar ve benzeri yerlere götürülmesini sağlar.
- Hasta yemeklerini mutfaktan servislere getirir.
- Laboratuvara gönderilecek muayene materyallerini taşır.
- Servislerde verilen yardımcı hizmetleri yerine getirir.
Yönetmelikte ayrıca dikkat çeken önemli bir ifade yer alıyor. Maddeye göre yardımcı hizmetler personeli;
“Bizzat hasta bakımı ve hemşirelik hizmetleriyle ilgili olmamak üzere verilen görevleri yerine getirir.”
Spanç Yapma Görevi Açıkça Yazıyor Mu?
Mevzuatta “spanç yapmak” veya “gazlı bez hazırlamak” şeklinde doğrudan bir ifade bulunmuyor. Ancak sağlık yönetimi ve uygulamalarında bu iş genellikle yardımcı hizmet kapsamındaki malzeme hazırlama işleri arasında değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre spanç hazırlama işlemi;
- Doğrudan hasta bakım uygulaması değildir.
- Tıbbi sarf malzemesinin hazırlanması niteliğindedir.
- Servis içi yardımcı hizmetler kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle birçok sağlık tesisinde spanç hazırlama işlemi yardımcı personel veya destek hizmetleri çalışanları tarafından yapılmaktadır.
Hemşirelerin Asli Görevleri Neler?
Hemşirelik mesleğinin temel görevleri ise daha çok hasta bakım ve tedavi süreçleri ile ilgilidir. Hemşireler;
- Hastanın bakım planını uygular.
- İlaç ve tedavi uygulamalarını gerçekleştirir.
- Hastanın klinik durumunu izler ve değerlendirir.
- Tıbbi işlemlerde hekimlere yardımcı olur.
- Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliğini sağlar.
Bu nedenle birçok sağlık çalışanı, spanç hazırlama gibi işlerin hemşirelerin zamanını alan ve asli görevlerinden uzaklaştıran uygulamalar arasında olduğunu savunuyor.
Uygulamada Neden Hemşirelere Yükleniyor?
Her ne kadar mevzuatta doğrudan bir görev tanımı bulunmasa da bazı hastanelerde spanç hazırlama işinin hemşireler tarafından yapıldığı görülüyor. Bunun başlıca nedenleri arasında şunlar yer alıyor:
- Yardımcı personel eksikliği
- Servis yoğunluğu
- Hastanelerde merkezi sterilizasyon sisteminin yeterince kullanılmaması
- Eski çalışma alışkanlıklarının devam etmesi
Sağlık çalışanları ise bu tür görevlerin net şekilde tanımlanması gerektiğini ve hemşirelerin asli mesleki görevlerine odaklanmasının sağlık hizmetlerinin kalitesi açısından önemli olduğunu vurguluyor.
Sağlık Çalışanları Netlik İstiyor
Son yıllarda hemşireler arasında görev tanımlarıyla ilgili tartışmalar sık sık gündeme geliyor. Özellikle malzeme hazırlama, servis düzenleme ve benzeri yardımcı hizmetlerin hangi personel tarafından yapılacağı konusunda mevzuatın daha açık hale getirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, görev dağılımının doğru yapılmasının hem sağlık çalışanlarının iş yükünü azaltacağını hem de hasta bakım kalitesini artıracağını belirtiyor.
Hastanelerde spanç hazırlama görevinin kime ait olduğu konusu ise sağlık çalışanları arasında tartışılmaya devam ediyor.
HEMŞİRELER.NET Haber Merkezi
