Akut Akciğer Ödemi (Kardiyojenik Pulmoner Ödem / Akut Kalp Yetmezliği Alevlenmesi) Bu plan, hızlı oksijenasyon sağlama, solunum iş yükünü azaltma, sıvı yüklenmesini kontrol etme, hemodinami ve aritmileri yakından izleme, diüretik–vazodilatör tedavilerin etkisini değerlendirme ve taburculukta tuz/sıvı kısıtı ile ilaç uyumunu güçlendirmeyi hedefleyen, hemşirelik sürecine dayalı bireyselleştirilmiş dinamik bir yol haritasıdır.
0) Başlangıç Değerlendirmesi (İlk Dakikalar)
- Şiddetli dispne, ortopne, köpüklü pembe balgam (olabilir), ajitasyon
- Vital: TA/MAP, nabız, SpO₂, solunum sayısı, ısı
- Oskültasyon: yaygın raller, wheezing (“kardiyak astım”)
- Perfüzyon: soğuk terleme, siyanoz, bilinç
- I/O, ödem, JVD; EKG monitörizasyonu
1) Tanı: Gaz değişiminde bozulma
Amaç/sonuç: SpO₂ hekim hedefinde; dispne azalır; bilinç/perfüzyon korunur.
Girişimler:
- High Fowler/ortopne pozisyonu; bacakları sarkıtma (hekim/kurum uygulamasına göre).
- Oksijen tedavisi; CPAP/BiPAP gerekiyorsa hazırlık ve tolerans izlemi.
- SpO₂ ve solunum eforunu sık izle; kötüleşmede acil ekip bilgilendir.
- Sekresyon varsa ağız bakımı/aspirasyon; anksiyete kontrolü. Değerlendirme: SpO₂ yükselir, solunum sayısı düşer, ajitasyon azalır.
2) Tanı: Sıvı volüm fazlalığı
Amaç: Konjesyon azalır; raller ve ödem geriler; kilo düşüş trendi olur.
Girişimler:
- Saatlik I/O, günlük kilo; ödem değerlendirmesi.
- Hekim istemine göre diüretik uygulaması; idrar çıkışı ve elektrolitleri izle.
- Sıvı/tuz kısıtı uygulanıyorsa uyumu sağla; gizli sıvıları takip et.
- Akciğer sesleri ve dispne ile sıvı yanıtını değerlendir. Değerlendirme: İdrar artar, raller azalır, dispne geriler.
3) Tanı: Kardiyak outputta azalma riski
Amaç: Hemodinami stabil; şok gelişmez; organ perfüzyonu korunur.
Girişimler:
- TA/MAP, nabız, mental durum, idrar çıkışı yakın takip.
- EKG: aritmi/iskemi bulgularını izle; göğüs ağrısı varsa acil bildirim.
- Vazodilatör/inotrop varsa (istemle) etkisini ve hipotansiyon riskini izle. Değerlendirme: TA stabil, idrar yeterli, bilinç açık.
4) Tanı: Elektrolit dengesizliği riski (diüretik + KY)
Amaç: K/Mg/Na dengede; aritmi gelişmez.
Girişimler:
- Elektrolit ve EKG takibi; kas krampları, çarpıntı sorgulama.
- Replasmanlar (istemle) ve yanıtın izlenmesi. Değerlendirme: Elektrolitler stabil, aritmi yok.
5) Tanı: Anksiyete (hava açlığı ile ilişkili)
Amaç: Kaygı azalır; maske/CPAP toleransı artar.
Girişimler:
- Kısa net iletişim; yanında kalma, nefes koçluğu.
- CPAP/NIV maskesine uyumu destekleme; cilt bası noktalarını koruma. Değerlendirme: Ajitasyon azalır, uyum artar.
6) Tanı: Düşme riski (hipoksi/diüretik/ortostatik)
Amaç: Düşme olmaz.
Girişimler:
- İlk mobilizasyon refakatle; ortostatik TA izle.
- Tuvalet ihtiyacında yardım; yatak/çağrı sistemi erişilebilir. Değerlendirme: Düşme yok.
7) Taburculuk Eğitimi (Kalp Yetmezliği Paketi)
Amaç: Tekrar alevlenme riski azalır.
Eğitim:
- Günlük kilo (2–3 günde hızlı artışta başvuru), ödem takibi
- Tuz kısıtı, sıvı kısıtı (varsa)
- İlaç uyumu: diüretik, ACEi/ARB, beta bloker, statin vb. (hekim planı)
- Alarm: artan dispne/ortopne, gece boğulma hissi, hızlı kilo artışı, göğüs ağrısı
