(İlk 24 saat → 72 saat → taburculuk/evde bakım; kurum protokolleri ve hekim istemleriyle uyarlayın.)

0) Başlangıç Değerlendirmesi (Kritik)

Nörolojik durum: NIHSS/GKS, pupiller, lateralizasyon, konuşma–anlama, görme alanı, güç–duyu, koordinasyon.
Vital bulgular: TA, nabız, SpO₂, ateş; EKG ritim.
Solunum/aspirasyon: öksürük–gag refleksi, sekresyon, oksijen ihtiyacı.
Yutma: ilk oral alım öncesi yutma taraması.
Glukoz: hipoglisemi/hiperglisemi ayırıcı; düzenli takip.
Sıvı–beslenme: hidrasyon, kilo, malnütrisyon riski.
Cilt/pozisyon: basınç yarası riski (Braden vb.).
Düşme/DVT: immobilite, risk faktörleri.
İdrar/bağırsak: retansiyon, inkontinans, konstipasyon.
Psikososyal: anksiyete, ajitasyon/deliryum, aile desteği.

Önemli güvenlik: Yutma değerlendirmesi yapılmadan NPO (ağızdan hiçbir şey) yaklaşımı; kurum protokolünü izleyin.

1) Tanı: Serebral doku perfüzyonunda etkisizlik riski

Amaç/sonuç: Nörolojik tablo kötüleşmez, vital hedeflerde stabil seyir; erken kötüleşme yakalanır.
Girişimler:

Nörolojik değerlendirme (NIHSS/GKS, pupil, güç–duyu) sık aralıklarla ve aynı yöntemle.
TA, SpO₂, ısı, glukoz yakın takip; hedef aralıklar için hekim planına uyum.
Ani değişiklikte (bilinç, konuşma, güç, pupiller) acil ekip bilgilendirme.
Baş–boyun hizalaması: venöz dönüşü bozmayacak pozisyon; başı genellikle 30° (hekim/kurum protokolü).
Ateş kontrolü ve oksijenlenmenin sürdürülmesi (hipoksi/hipertermi beyin hasarını artırabilir). Değerlendirme ölçütü: NIHSS/GKS stabil, yeni defisit yok; vital bulgular hedefte.

Amaç: Aspirasyon gelişmez; solunum sesleri temiz; SpO₂ hedefte.
Girişimler:

Yutma taraması yapılana kadar NPO; ağız bakımını sürdür.
Yutma güvenliği: oturur pozisyon, küçük lokma-yudum, kıvam düzenleme (diyetisyen/konuşma terapisi önerisine göre).
Ağız içi sekresyon yönetimi; gerektiğinde aspirasyon.
Beslenme sırasında öksürük, ses kısıklığı, “ıslak ses”, desatürasyon izlem.
Aspiration pnömonisi bulguları: ateş, öksürük, ronküs, balgam, lökositoz. Değerlendirme: Öksürük/boğulma yok, SpO₂ stabil, akciğer sesleri iyi.

Amaç: Güvenli mobilizasyon başlar; kontraktür ve komplikasyonlar azalır.
Girişimler:

Erken mobilizasyon (hekim izin verdiğinde): yatak içi egzersiz, oturma, ayağa kalkma aşamaları.
Hemiplejik tarafta uygun destek: omuz subluksasyonu önleme, kolu doğru pozisyonlama.
Gün içinde düzenli pozisyon değişimi; pasif/aktif ROM egzersizleri.
Fizyoterapi/ergo ile koordinasyon; hedefe yönelik rehabilitasyon planı. Değerlendirme: ROM korunur/artır, hasta tolere eder, ağrı/yaralanma yok.

Amaç: Hastanede düşme olmaz.
Girişimler:

Düşme risk ölçeği; bileklik/uyarı levhası (kurum uygulaması).
İlk mobilizasyonlar refakatle; ortostatik hipotansiyon izle.
Yatak düşük pozisyon, yanlıklar/protokol, çağrı zili erişimde, kaymaz çorap.
Görme alanı kaybı/neglect varsa çevresel düzenleme (tehlikeli tarafı güvene al). Değerlendirme: Düşme yok, güvenli mobilizasyon sağlanır.

Amaç: Basınç yarası gelişmez.
Girişimler:

Braden vb. ile risk değerlendirme; cildi her vardiya gözlemle.
2 saatte bir pozisyon (toleransa göre); topuk koruyucu, basınç azaltıcı yüzey.
İnkontinans yönetimi; bariyer krem; cilt temiz-kuru.
Yeterli protein/kalori ve hidrasyon (diyetisyen iş birliği). Değerlendirme: Kızarıklık/ülser yok, cilt bütünlüğü korunur.

Amaç: DVT/PE gelişmez.
Girişimler:

Baldır ağrısı/şişlik, ısı artışı, tek taraflı ödem izle.
Erken mobilizasyon; pasif aktif bacak egzersizleri.
Hekim istemine göre antikoagülan profilaksi; kanama bulguları takibi.
Kompresyon çorabı/IPC cihazı (kurum protokolü). Değerlendirme: DVT/PE bulgusu yok; bacaklar simetrik.

Amaç: Hasta ihtiyaçlarını ifade edebilir; iletişim kaygısı azalır.
Girişimler:

Kısa, tek adımlı cümleler; soruları “evet/hayır” formatında sor.
Resimli iletişim kartı, yazı tahtası; yeterli yanıt süresi ver.
Gürültüyü azalt; göz teması kur; aileyi aynı yönteme yönlendir.
Konuşma terapisi konsültasyonu. Değerlendirme: Hasta mesajını daha doğru iletir; ajitasyon azalır.

Amaç: Hasta mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaşır.
Girişimler:

Yapabildiğini yaptır, yapamadığında destekle (rehabilitatif yaklaşım).
Tek taraf neglect varsa “etkilenen tarafa yönlendirme” ile farkındalık.
Adaptif ekipmanlar (kalın saplı kaşık, tutacaklar) için ergo iş birliği. Değerlendirme: ADL puanları artar; hasta/ailesi teknikleri uygular.

Amaç: İdrar ve barsak eliminasyonu düzenlenir.
Girişimler:

Mesane doluluğu, idrar miktarı; gerekirse bladder scan (kurum imkânı).
Zamanlı tuvalet programı; mahremiyet; sıvı düzeni (kısıt yoksa).
Konstipasyon önleme: lif + sıvı + mobilizasyon; hekim istemli laksatif/stool softener.
Kateter varsa gerekliliği günlük sorgula; CAUTI önlemleri. Değerlendirme: Düzenli idrar/defekasyon; karın distansiyonu yok.

Amaç: Kaygı azalır; hasta ve aile süreci anlar, iş birliği artar.
Girişimler:

Durumu açık ve basit anlat; belirsizlikleri azalt (günlük plan, hedefler).
Aile katılımı; destek kaynakları (psikolog/sosyal hizmet).
Uyaran kontrolü; gece-gündüz düzeni (deliryum riskini azaltır). Değerlendirme: Hasta daha sakin; uyku artar; iş birliği iyi.

Amaç: Hasta/aile evde bakım ve risk azaltma adımlarını doğru uygular.
Eğitim Başlıkları (Taburculuk Paketi):

İlaç uyumu: antiplatelet/antikoagülan, antihipertansif, statin vb. (hekim planına göre).
Uyarı işaretleri: yüz-kol-konuşma bozukluğu, ani görme kaybı, şiddetli baş ağrısı → acil.
Kan basıncı/şeker takibi: hedefler, ölçüm tekniği.
Yutma güvenliği: kıvam, pozisyon, aspirasyon belirtileri.
Rehabilitasyon: ev egzersizleri, randevular, konuşma terapisi.
Düşme önleme: ev düzeni, banyo güvenliği, gece ışığı.
DVT önleme: hareket, bacak egzersizi, kompresyon önerileri.
Beslenme: tuz azaltma, Akdeniz tarzı beslenme, yeterli protein.
Sigara/alkol: bırakma desteği, danışmanlık. Değerlendirme: “Geri anlatım” ile hasta/aile doğru tekrar eder; yazılı planı kullanır.