Akut Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı) bu plan, ağrı ve bulantı kontrolü, sıvı–elektrolit dengesinin korunması, enfeksiyon bulgularının izlenmesi, cerrahi (laparoskopik kolesistektomi) öncesi/sonrası bakım, komplikasyonların (perforasyon, sepsis, pankreatit) erken tanınması ve taburculukta diyet–ilaç–yara bakımı eğitimini kapsayan, hemşirelik sürecine dayalı bireyselleştirilmiş dinamik bir yol haritasıdır.

0) Başlangıç Değerlendirmesi

Ağrı: sağ üst kadran, sağ omuza vurma, yemekle artış; ağrı skoru
Bulantı-kusma, ateş, titreme
Vital bulgular; sepsis/perforasyon bulguları
Karın değerlendirmesi: hassasiyet, defans; sarılık/kaşıntı var mı?
Laboratuvar trendi: lökosit, CRP; bilirubin/AST/ALT/ALP (ekip planı)
I/O, hidrasyon; NPO gerekliliği

A) Cerrahi Öncesi (Preop)

1) Tanı: Akut ağrı

Amaç/sonuç: Ağrı kontrol altına alınır; hasta daha rahat solur ve dinlenir.
Girişimler:

Ağrı skoru ve eşlik eden bulguları sık izle.
Hekim istemine göre analjezik/antispazmodik; yan etkileri izle.
Rahat pozisyon (yarı oturur, dizler hafif fleksiyon); gereksiz hareketi azalt.
Ağrı artışı + ateş/hipotansiyon → komplikasyon açısından ekibi bilgilendir. Değerlendirme: Ağrı skoru düşer, hasta rahatlar.

2) Tanı: Bulantı

Amaç: Kusma azalır; aspirasyon riski düşer; hidrasyon korunur.
Girişimler:

Bulantı-kusma sıklığı; ağız bakımı.
NPO ve IV sıvı planını uygula; antiemetik istemine göre.
Kusmada aspirasyon riskine karşı yan yatış/baş yükseltme. Değerlendirme: Bulantı azalır, oral alıma geçiş kolaylaşır.

3) Tanı: Enfeksiyon riski / Enfeksiyon

Amaç: Enfeksiyon kontrol altına alınır; sepsis gelişmez.
Girişimler:

Ateş, titreme, taşikardi, hipotansiyon; ağrıda ani artış izle.
Antibiyotik (istemle) zamanında; alerji/yan etki izle.
Kültür süreçlerinde aseptik yaklaşım (kurum planı). Değerlendirme: Ateş düşer, vital stabil.

4) Tanı: Sıvı volümünde azalma riski

Amaç: Euvolemik durum; idrar çıkışı yeterli.
Girişimler:

I/O ve vital takip; kusma ve NPO’nun etkisini izle.
IV sıvı tedavisini isteme göre uygula; elektrolitleri izlem. Değerlendirme: TA stabil; idrar çıkışı yeterli.

B) Cerrahi Sonrası (Laparoskopik Kolesistektomi)

5) Tanı: Akut ağrı (insizyon + CO₂ gaz ağrısı)

Amaç: Ağrı hedefte; erken mobilizasyon yapılır.
Girişimler:

Ağrı skoru; omuz ağrısı (CO₂) değerlendirme.
Analjezikleri zamanında; gaz ağrısı için mobilizasyon ve pozisyon değişimi.
Öksürme/derin nefeste insizyonu yastıkla destekleme. Değerlendirme: Ağrı azalır; hasta yürür.

6) Tanı: Cilt bütünlüğünde bozulma riski (cerrahi yara)

Amaç: Yara iyileşmesi sorunsuz; akıntı/enfeksiyon yok.
Girişimler:

Pansumanı aseptik; kızarıklık-ısı artışı-şişlik-akıntı izle.
Dren varsa miktar/renk kayıt; ani artışta bildirim. Değerlendirme: Yara temiz-kuru; ateş yok.

7) Tanı: İneffektif gastrointestinal motilite riski

Amaç: Bulantı azalır; gaz çıkarma başlar; oral alım tolere edilir.
Girişimler:

Barsak sesleri, distansiyon, bulantı-kusma izle.
Oral alıma geçişi kademeli uygula (hekim planı).
Erken mobilizasyon; yeterli sıvı (kısıt yoksa). Değerlendirme: Gaz çıkarma/defekasyon başlar; oral alım iyi.

8) Tanı: Kanama riski

Amaç: Hemodinami stabil; hematom/aktif kanama yok.
Girişimler:

Vital bulgular; insizyon/drenajda kanama kontrolü.
Baş dönmesi, taşikardi, solukluk bulgularında ekip bilgilendirme. Değerlendirme: Kanama bulgusu yok.

C) Taburculuk Eğitimi (Özet)

Diyet: İlk günler hafif; sonra tolere ettikçe. Yağlı-kızartma gıdaları azaltma.
Yara bakımı: Kızarıklık, irin, kötü koku, artan ağrı/ateş → başvuru.
Aktivite: Ağır kaldırma/karın içi basınç artıran hareketleri bir süre kaçınma (hekim önerisi).
İlaçlar: Analjezik/antibiyotik varsa düzenli; yan etki takibi.
Acil başvuru: Şiddetli karın ağrısı, sarılık, sürekli kusma, ateş, solunum sıkıntısı.