Diyabetik Ketoasidoz (DKA) hızla gelişebilen dehidratasyon ve asidozun düzeltilmesi, hipoglisemi–hipokalemi gibi tedaviye bağlı risklerin yakından izlenmesi, enfeksiyon gibi tetikleyicilerin yönetimi ve taburculukta insülin–keton takibi eğitimini kapsayan, hemşirelik sürecine dayalı bireyselleştirilmiş ve dinamik bir yol haritasıdır.

0) Başlangıç Değerlendirmesi (Acil)

Bilinç durumu (GKS), Kussmaul solunumu, asetonu andıran nefes
Vital bulgular: TA/MAP, nabız, SpO₂, solunum, ısı
Dehidratasyon: mukozalar, cilt turgoru, ortostatik bulgular, I/O
Kan şekeri, keton (kan/idrarda), ABG/VBG (pH, HCO₃), anyon açıklığı (hekim planı)
Elektrolitler: K başta olmak üzere Na, fosfor; böbrek fonksiyonları
Tetikleyici taraması: enfeksiyon, insülin atlama, MI, ilaçlar vb.

1) Tanı: Sıvı volümünde azalma (dehidratasyon)

Amaç/sonuç: Hemodinami stabilize; idrar çıkışı yeterli; hipoperfüzyon düzelir.
Girişimler:

Büyük damar yolu, IV sıvı tedavisini hekim istemine göre uygula ve yanıtı izle.
Sık vital takibi; periferik perfüzyon, kapiller dolum değerlendirme.
Saatlik I/O; günlük kilo (mümkünse).
Aşırı sıvı yüklenmesi bulguları (ral, dispne) açısından özellikle yaşlı/KY’de izlem. Değerlendirme: TA/MAP düzelir, nabız düşer, idrar çıkışı artar.

2) Tanı: Asit-baz dengesizliği (metabolik asidoz)

Amaç: pH/HCO₃ iyileşir; Kussmaul solunumu azalır; mental durum toparlar.
Girişimler:

Solunum örüntüsünü ve bilinç düzeyini yakın izle.
ABG/VBG ve anyon açıklığı trendini ekip planına göre takip et.
İnsülin ve sıvı tedavisinin asidoz üzerine etkisini izlem; beklenmeyen kötüleşmede ekibi bilgilendir. Değerlendirme: pH yükselir, solunum eforu azalır, bilinç düzelir.

3) Tanı: Elektrolit dengesizliği riski – özellikle hipokalemi/hiperkalemi

Amaç: K hedef aralıkta; aritmi gelişmez.
Girişimler:

EKG monitörizasyonu; K ile ilişkili ritim değişikliklerini izle.
K düzeyini düzenli takip; replasman/koruma planını hekim istemine göre uygula.
İnsülin tedavisinin K’yi hücre içine sokarak hipokalemiye yol açabileceği için yakın gözlem. Değerlendirme: K stabil, EKG normal, kas güçsüzlüğü yok.

4) Tanı: Kan glukozunda dengesizlik riski – hipoglisemi

Amaç: Glukoz güvenli aralıkta kademeli düşer; hipoglisemi gelişmez.
Girişimler:

Saatlik/planlanan aralıklarla kan şekeri takibi; hızlı düşüşte ekibi bilgilendir.
İnsülin infüzyonu/SC insülin geçişini protokole göre izleme.
Glukoz belirli düzeye indiğinde hekim planına göre dekstroz eklenmesi sürecini izleme.
Hipoglisemi belirtileri: terleme, tremor, konfüzyon, çarpıntı. Değerlendirme: Hipoglisemi yok; glukoz kontrollü düşer.

5) Tanı: Enfeksiyon riski / enfeksiyon (tetikleyici olabilir)

Amaç: Enfeksiyon odağı bulunur ve kontrol edilir.
Girişimler:

Ateş, öksürük, idrar semptomları, yara bulguları; lökosit/CRP trendi.
Kültür süreçlerinde aseptik teknik; antibiyotik varsa zamanında uygulama ve yan etki izlemi. Değerlendirme: Ateş düşer; klinik yanıt alınır.

6) Tanı: Akut konfüzyon riski (dehidratasyon/asidoz)

Amaç: Güvenlik sağlanır; oryantasyon artar.
Girişimler:

Oryantasyon ve bilinç düzeyini sık değerlendir; düşme önlemleri.
Hipoglisemi/hipoksi/elektrolit bozukluğu gibi düzeltilebilir nedenleri hızla ekibe bildir.
Sakin çevre; aile desteği (uygunsa). Değerlendirme: Bilinç açılır; ajitasyon azalır.

7) Tanı: Bilgi eksikliği (DKA’yı önleme ve evde yönetim)

Amaç: Hasta DKA’yı tetikleyen durumları tanır, doğru aksiyon alır.
Taburculuk Eğitimi (öz):

Sick-day kuralları: hastayken insülini kesmeme, daha sık ölçüm.
Kan şekeri + keton ölçümü (özellikle yüksek glukoz/rahatsızlıkta).
Bol sıvı alımı (kısıt yoksa), kusma–ağızdan alamama durumunda erken başvuru.
Enfeksiyon belirtileri ve acil durumlar: hızlı solunum, bilinç bulanıklığı, sürekli kusma, karın ağrısı.
İnsülin saklama/uygulama tekniği, doz kaçırma durumunda plan. Değerlendirme: Hasta geri anlatır; ölçüm ve insülin planını uygulamalı gösterir.