Anayasa Mahkemesi’nden Sağlık Çalışanları İçin Kritik Karar: Ücretsiz Nöbet Sınırı İptal Edildi
Resmi Gazete’nin 10 Mart 2026 tarihli sayısında yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararıyla, sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde belirli bir saat sınırının üzerindeki çalışmalar için ücret ödenmemesini öngören düzenleme iptal edildi.
Mahkeme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinde yer alan söz konusu sınırlamanın Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti. Kararda, ücret ödenmeden tutulan nöbetlerin Anayasa’daki zorla çalıştırma yasağı ile bağdaşmadığı vurgulandı.
Başvuru Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nden geldi
İptal süreci, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi tarafından yapılan başvuruyla başladı. Mahkeme, nöbet ücretinin ödenmemesine ilişkin bir işlem nedeniyle açılan davada uygulanacak kuralın Anayasa’ya aykırı olabileceği kanaatine vararak konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
Başvuruya konu düzenleme, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinin üçüncü cümlesi oldu.
Nöbet ücretine üst sınır getiriliyordu
İptal edilen düzenleme, sağlık çalışanlarının tuttuğu nöbetler için ücret ödenebilecek süreyi sınırlandırıyordu.
Buna göre;
-
Aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten,
-
Diğer sağlık kurumlarında ise ayda 130 saatten
fazla tutulan nöbetler için ücret ödenmiyordu.
Bu durum, sağlık çalışanlarının fiilen nöbet tutmasına rağmen belirlenen sınırın üzerindeki çalışmalar için herhangi bir ücret alamamasına neden oluyordu.
AYM: Ücret ödenmeden nöbet tutulması zorla çalıştırmaya dönüşebilir
Anayasa Mahkemesi kararında, kamu hizmetinin yürütülmesi açısından nöbet uygulamasının doğal olduğu ancak bunun emek karşılığı ücret ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Mahkemeye göre, belirli bir sınırın üzerindeki nöbetler için ücret ödenmemesi sağlık çalışanlarına orantısız bir yük getiriyor. Ayrıca bu durum çalışanların dinlenme hakkını ve emeğin karşılığını alma hakkını da zedeliyor.
Bu gerekçelerle söz konusu kuralın Anayasa’nın 18. maddesinde düzenlenen zorla çalıştırma yasağına aykırı olduğu sonucuna varıldı.
Karar oybirliğiyle alındı
Anayasa Mahkemesi, Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesindeki söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna oybirliğiyle karar vererek iptaline hükmetti.
Karar 26 Kasım 2025 tarihinde verildi ve 10 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Mahkeme Kararı
Bu kararla birlikte, sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde 60 ve 130 saatlik ücret sınırlarına dayanak oluşturan hüküm yürürlükten kaldırılmış oldu.
Hemşireler.Net – Haber Departmanı
