Hemşirelerin fazla mesai (nöbet) ücretleri ile normal saat ücretleri arasındaki fark, ücret adaleti tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Prof. Dr. Fisun Şenuzun Aykar’ın paylaştığı 2025 verileri; “personel açığı düşük maliyetle kapatılıyor, fazla çalışma değersizleşiyor” eleştirilerinin odağı oldu.
Normal mesai ile nöbet ücreti arasındaki fark dikkat çekti
Paylaşılan bilgilere göre 2025 yılı itibarıyla lisans mezunu bir hemşirenin saatlik gelirinde belirgin bir ayrışma var. Normal mesai karşılığı ile nöbet/fazla mesai karşılığı arasındaki makas, sağlık çalışanları açısından “ücret adaleti” başlığını gündemin üst sıralarına taşıdı.
- 1 saatlik normal mesai karşılığı: yaklaşık 390 TL
- Normal birimlerde 1 saat fazla mesai (nöbet) ücreti: 116 TL
- Riskli birimlerde (yoğun bakım, acil gibi) 1 saat fazla mesai ücreti: yaklaşık 176 TL
Bu tablo, fazla çalışmanın maddi karşılığının normal saat ücretine göre ciddi biçimde düşük kaldığına işaret ediyor.
Eleştiri: Fazla çalışma değersizleşiyor
Tartışmanın merkezinde, “nöbetin ve fazla mesainin düşük ücretle kalıcı bir yöntem haline gelmesi” bulunuyor. Yapılan değerlendirmelerde; düşük nöbet ücretlerinin, kurumların personel ihtiyacını daha düşük maliyetle yönetmesine kapı aradığı ve bunun da emeğin değerini aşağı çektiği vurgulanıyor.
Çarpıcı kıyas: 1 saat nöbet ücreti ile market fiyatları
Kamuoyunda yankı uyandıran örneklerden biri de günlük yaşam maliyetleri üzerinden yapıldı. Bir paket çikolatanın 119 TL seviyesine çıktığı bir dönemde, hemşirenin 1 saatlik nöbet emeğinin 116 TL ile ücretlendirilmesi; “emeğin alım gücü eriyor” yorumlarını artırdı.
Uluslararası uygulamalara göre “artırımlı ödeme” standardı
Karşılaştırmalarda ABD ve birçok Avrupa ülkesinde, fazla mesai ve gece çalışmalarının çoğunlukla normal saat ücretinin en az yüzde 50 fazlası ile ödendiği hatırlatılıyor. Bu yaklaşım esas alındığında, saatlik normal ücretin yaklaşık 390 TL olduğu örnekte, fazla mesai ücretinin yaklaşık 585 TL düzeyinde olması gerektiği değerlendirmesi yapılıyor.
Ne bekleniyor?
Sağlık sisteminde personel ihtiyacı, yoğun iş yükü ve tükenmişlik tartışmaları sürerken; fazla mesai ücretlerinin “adil ve teşvik edici” bir düzeye çekilmesi, hem çalışan memnuniyeti hem de hizmetin sürdürülebilirliği açısından kritik görülüyor. Önümüzdeki süreçte konunun sendikalar ve meslek örgütleri tarafından daha güçlü biçimde gündeme taşınması bekleniyor.
Hemşireler.Net – Haber Departmanı
