İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde ebe kadrosunda görev yapan bir sağlık çalışanının, görev tanımı açıkça ebe olmasına rağmen bir serviste “sürekli” hemşire gibi çalıştırılmasına ilişkin uyuşmazlık yargıya taşındı. Mahkeme; ebe ve hemşirenin mevzuatta ayrı görev tanımlarına sahip olduğuna, idarenin personeli görevlendirme konusundaki takdir yetkisinin ise sınırsız olmadığına dikkat çekerek yapılan işlemi hukuka aykırı buldu ve iptal etti.
Olayın Arka Planı: “Ebe Kadrosu” ile “Fiili Hemşirelik Görevi” Çatışması
Kamu hastanelerinde zaman zaman personel ihtiyacı gerekçesiyle farklı birimlerde görevlendirme yapılabiliyor. Ancak bu görevlendirmeler, çalışanın kadro/unvanıyla uyumlu olması ve asıl görevini ortadan kaldırmaması koşuluna bağlı. Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’ndeki dosyada ise ebe kadrosundaki çalışanın, A Blok Çocuk Hastanesi’nde (Çocuk Metabolizma ve Endokrinoloji Servisi) hemşirelik işlerini “süreklilik arz edecek şekilde” yürüttüğü iddia edildi. İdareye yapılan başvurunun ardından konu mahkemeye taşındı.
Mahkemenin Vurgusu: Takdir Yetkisi Var, Ama “Kamu Yararı ve Hizmet Gerekleri” ile Sınırlı
Kararda öne çıkan ana yaklaşım şu şekilde özetleniyor:
- İdarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. Görevlendirme işlemleri, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle gerekçelendirilmek zorundadır.
- Görev tanımı belirleyicidir. Ebe ve hemşire, mevzuatta ayrı meslekler olarak düzenlenmiştir; bu ayrım “kadro/unvan – görev” uyumu açısından önem taşır.
- Süreklilik kritik bir eşiktir. Geçici ve istisnai destek görevlendirmeleri ile “sürekli biçimde farklı mesleğin işlerini yaptırma” aynı değildir.
Mahkeme, somut olayda görevlendirmenin süreklilik taşıdığına işaret ederek, ebe kadrosundaki personelin hemşire gibi çalıştırılmasına dayanak yapılan işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna vardı ve iptal kararı verdi.
“Ebe – Hemşire Görev Tanımı” Neden Yargının Gündeminde?
Bu tür davalarda tartışma genellikle sadece birim değişikliği değil; unvanın fiilen yok sayılmasıdır. Çünkü görev tanımı dışına taşan uygulamalar şu riskleri büyütür:
- Mesleki sorumluluk ve hasta güvenliği riski: Yetki-sorumluluk sınırlarının bulanıklaşması, olası tıbbi/idarî süreçlerde çalışanı daha kırılgan hale getirir.
- Çalışma barışı ve motivasyon kaybı: Kadro/unvana aykırı iş yükü, aynı ekip içinde adalet tartışmalarını artırabilir.
- Özlük hakları tartışmaları: Fiili görevin değişmesi; görevde yükselme, eğitim/sertifikasyon, birim sorumluluğu gibi alanlarda yeni uyuşmazlıklar doğurabilir.
Mevzuat Boyutu: Görev Tanımı Güncellemeleri ve Uygulamadaki Sınırlar
Sağlık mesleklerinin görev tanımları, yönetmelikler ve ilgili düzenlemelerle çerçevelenir. Son dönemde “Ebelik Yönetmeliği”nin yayımlanmasıyla ebeliğin görev alanı ve unvan/kademeleriyle ilgili çerçeve daha görünür hale geldi. Buna karşın, mahkeme kararının temel mesajı nettir: personel ihtiyacı gerekçesi, görev tanımını “sürekli” biçimde devre dışı bırakan uygulamaları otomatik olarak meşrulaştırmaz.
Kararın Olası Etkisi: Benzer Görevlendirmelerde “Süreklilik” Kriteri Daha Çok Tartışılacak
Bu iptal kararı, benzer durumda olan sağlık çalışanları açısından önemli bir referans oluşturabilir. Özellikle “geçici görevlendirme” adı altında uzun süreli ve fiilen kadro dışı çalıştırmaların yargısal denetimde zayıfladığı görülüyor. Uygulamada şu noktalar öne çıkabilir:
- Görevlendirme yazılarında gerekçenin somutlaştırılması (personel ihtiyacı, süre, kapsam).
- Görevlendirmenin süre, kapsam ve iş tanımı bakımından ölçülü tutulması.
- Asıl görevi ortadan kaldıran ve süreklilik taşıyan uygulamalara karşı itiraz ve dava yolunun daha fazla gündeme gelmesi.
Benzer Durumda Olanlar İçin Pratik Çerçeve
Her olayın koşulları farklı olsa da benzer uyuşmazlıklarda genellikle şu adımlar öne çıkar:
- Görevlendirme yazıları, nöbet/çizelge, birim emirleri ve fiili görevi gösteren belgelerin saklanması.
- Kurum içinde yazılı başvuru ile kadro/unvana uygun çalıştırılma talebinin yapılması.
- Olumsuz cevap veya zımni ret halinde idari yargı yollarının değerlendirilmesi.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlar için bir hukukçudan profesyonel görüş alınmalıdır.
