1. Haberler
  2. Mesleğimiz
  3. Uluslararası Hemşirelik Andı

Uluslararası Hemşirelik Andı

featured

Uluslararası Hemşirelik Andı;

Hemşirelerin mezuniyet/yemin törenlerinde, insan onuru, ayrımcılık yapmama, gizlilik, zarar vermeme, mesleki yetkinlik ve ekip iş birliği gibi temel etik ilkeleri sözlü olarak taahhüt ettiği metindir.

Uluslararası Hemşirelik Andı

 

1) Uluslararası Hemşirelik Andı nedir?

Uluslararası Hemşirelik Andı (hemşirelik yemini), hemşireliğe adım atan bireyin; bakım verdiği kişilere ayrımcılık yapmadan yaklaşacağını, yaşamı korumak ve acıyı azaltmak için çaba göstereceğini, gizliliğe uyacağını, zarar verici eylemlerden kaçınacağını ve mesleğini etik ilkelere bağlı şekilde sürdüreceğini sembolik olarak ilan ettiği metindir.

Bu and, çoğu ülkede yasal bir zorunluluk olmaktan çok; mezuniyet törenlerinin parçası olan, mesleğin değerlerini görünür kılan geleneksel ve etik bir taahhüt niteliğindedir.

2) Tarihçe: Nightingale Andı’ndan ICN’ye

Hemşirelik andlarının kökleri, sağlık mesleklerinde güven ve sorumluluk fikrini güçlendiren mesleki yemin geleneğine uzanır. Modern hemşirelik açısından en bilinen başlangıç noktalarından biri, 1893’te mezuniyet törenlerinde okunmak üzere oluşturulan ve “Nightingale Andı / Nurses’ Pledge” olarak anılan metindir.

  • 1893: Lystra Gretter’in öncülük ettiği bir komite tarafından hemşirelik andı oluşturulur ve mezuniyet törenlerinde okunmaya başlar.
  • 1965: Metin, Uluslararası Hemşireler Konseyi (ICN) çerçevesinde “Uluslararası Hemşirelik Andı” yaklaşımıyla yaygınlaşır/uyarlanır; birçok ülkede hemşirelik okullarının törenlerine yerleşir.

Bugün “Uluslararası Hemşirelik Andı” dendiğinde, farklı kurumlarda küçük dil farklarıyla yer alan yakın anlamlı versiyonlar kastedilebilir. Bu nedenle, törenlerde kurumunuzun resmi metnini esas almak en doğrusudur.

3) Uluslararası Hemşirelik Andı metni

Yüklenmiş olduğum sorumlulukların bilincinde, geliştirdiğim anlayış ve becerilerimle; herhangi bir ırk, inanç, renk, siyasal veya sosyal durum ayrımı gözetmeksizin hastalarıma bakacağıma;

Hayatı korumak, ıztırabı hafifletmek, sağlığı yüceltmek için gereken her türlü çabayı göstereceğime;

Bakımım altındaki hastaların bütün değer ve dini inançlarına saygı duyacağıma;

Bana bireylerle ilgili olarak verilen tüm bilgileri saklayacağıma;

Hayatı ya da sağlığı tehdit edebilecek her türlü girişimden sakınacağıma;

Mesleki bilgi ve becerilerimi en üst düzeyde tutmaya çalışacağıma;

Sağlık ekibinin bütün üyeleri ile iş birliği yapacağıma ve onları destekleyeceğime;

Bunların tümünü yaparken, uluslararası hemşirelik etik/ahlak yasasının onurunu korumak için gerekecek bütün çabaları sarf edeceğime ve hemşireliğin bütünlüğünü koruyacağıma ant içerim.

4) Andın maddeleri neyi ifade eder?

Andın gücü, kısa bir metinle hemşireliğin temel değerlerini netleştirmesinden gelir. Başlıca vurgular:

  1. Ayrımcılık yapmama: Irk, inanç, renk, politik görüş veya sosyal statü ayrımı gözetmeksizin bakım verme taahhüdü.
  2. Yaşamı koruma ve acıyı azaltma: Bakımın “iyilik yapma” ve “zarar vermeme” eksenine oturtulması.
  3. Sağlığı yüceltme: Sadece hastalıkla mücadele değil; sağlığın geliştirilmesi, korunması ve güçlendirilmesi yaklaşımı.
  4. İnanç ve değerlere saygı: Kişinin değerlerine, kültürel ve dini hassasiyetlerine saygılı bir bakım dili.
  5. Gizlilik: Kişisel sağlık verileri ve özel bilgilerin korunması; güven ilişkisinin temel şartı.
  6. Zarar verebilecek eylemlerden kaçınma: İhmal, kötü uygulama, şiddet, istismar, bilinçli risk oluşturma gibi davranışlara set çekme.
  7. Sürekli mesleki gelişim: Bilgi ve becerileri güncel tutma; kanıta dayalı uygulamayı önceleme.
  8. Ekip iş birliği: Hekim, hemşire, ebe, paramedik, tekniker/teknisyen ve diğer sağlık profesyonelleriyle koordineli çalışma kültürü.
  9. Mesleğin bütünlüğünü koruma: Etik dışı uygulamalara karşı duruş; mesleki itibar ve güveni güçlendirme.

5) ICN Etik Kodu ile ilişkisi

And metninde geçen “uluslararası hemşirelik etik/ahlak yasası” ifadesi pratikte; hemşireliğin evrensel etik çerçevesini, özellikle de Uluslararası Hemşireler Konseyi’nin (ICN) etik kod yaklaşımını hatırlatır.

Birçok kurumda and, “etik kod” ile birlikte düşünülür: And sözlü bir taahhüt iken; etik kodlar, hemşirelerin rollerini, sorumluluklarını ve profesyonel hesap verebilirliğini daha ayrıntılı bir çerçevede tanımlar. Bu yüzden and, mezuniyet anında “mesleğe giriş deklarasyonu” gibi çalışır; etik kod ise meslek yaşamı boyunca karar vermeyi destekleyen referans metindir.

6) Ne zaman ve nasıl okunur?

Uluslararası Hemşirelik Andı çoğunlukla:

  • Mezuniyet törenlerinde (yemin töreni),
  • Pinning ceremony benzeri geleneksel törenlerde (bazı ülkelerde),
  • Hemşirelik haftası/özel gün etkinliklerinde,

toplu şekilde okunur. Bazı kurumlarda “lamba yakma” (Florence Nightingale’i simgeleyen) gibi sembolik ritüeller eşlik edebilir. Önemli olan; metnin “tören cümlesi” olarak kalmaması, eğitim ve uygulamada etik davranışa dönüşmesidir.

7) Sık sorulan sorular

Uluslararası Hemşirelik Andı okumak zorunlu mu?

Çoğu yerde yasal zorunluluk değildir; daha çok mezuniyet törenlerinin geleneksel bir parçasıdır. Kurumdan kuruma uygulama değişebilir.

Hipokrat Yemini ile aynı mı?

Hayır. Hipokrat Yemini hekimlik geleneğinde öne çıkan bir metindir. Hemşirelik andı ise hemşireliğin bakım, gizlilik, saygı, ekip çalışması ve mesleki gelişim gibi özgün değerlerini vurgular.

Metin neden farklı yerlerde küçük değişikliklerle var?

Çeviri tercihleri, yerel mevzuat/etik kodlar ve kurum gelenekleri metinde farklılıklar yaratabilir. Esas olan; içerdiği etik ilkelerin korunmasıdır.

8) Sonuç: And ne kazandırır?

Uluslararası Hemşirelik Andı, hemşireliğin “teknik bir iş” olmanın ötesinde; insan onuru, güven, etik sorumluluk ve toplumsal yarar üzerine kurulu bir meslek olduğunu hatırlatan güçlü bir semboldür. Mezuniyet anında yapılan bu taahhüt; etik kodlar, mevzuat ve mesleki eğitimle desteklendiğinde, hemşirenin her vardiyada verdiği kararların pusulası haline gelir.

Uluslararası Hemşirelik Andı