Sepsis bakım planı, enfeksiyona bağlı gelişen organ disfonksiyonunu erken fark edip hızlı müdahaleyi desteklemeyi; hemodinamik stabiliteyi ve doku perfüzyonunu korumayı; laktat/idrarda azalma gibi kötüleşme işaretlerini yakından izlemeyi; antibiyotik ve sıvı resüsitasyonu süreçlerinde hemşirelik güvenliğini sağlamayı ve çoklu organ yetmezliği riskini azaltmayı hedefler.
0) Başlangıç Değerlendirmesi (İlk Dakikalar)
- Vital: TA/MAP, nabız, solunum sayısı, SpO₂, ısı
- Bilinç: ajitasyon/uykuya meyil, konfüzyon
- Perfüzyon: soğuk ekstremite, kapiller dolum, cilt mottling
- İdrar çıkışı (oligüri), I/O
- Şüpheli odak: akciğer, idrar yolu, yara/kateter, batın
- Laboratuvar trendi (ekip planına göre): laktat, WBC/CRP, kreatinin, trombosit
1) Tanı: Etkisiz doku perfüzyonu / Septik şok riski
Amaç/sonuç: MAP hedefte; idrar çıkışı yeterli; laktat düşüş trendinde.
Girişimler:
- Sık vital takibi; MAP ve mental durum izlem.
- Geniş damar yolu; sıvı resüsitasyonu ve gerekirse vazopressör desteğinde (hekim istemi) uygulama güvenliği.
- Oligüri, bilinç bozulması, hipotansiyon sürerse acil bildirim. Değerlendirme: TA/MAP stabil, idrar artar.
2) Tanı: Gaz değişiminde bozulma riski
Amaç: SpO₂ hedefte; solunum işi artmaz.
Girişimler:
- SpO₂ ve solunum eforu; akciğer sesleri izle.
- Oksijen (istemle); kötüleşmede NIV/entübasyon hazırlığı için ekibi bilgilendir. Değerlendirme: SpO₂ stabil, dispne azalır.
3) Tanı: Enfeksiyonun yayılımı
Amaç: Kaynak kontrolü sağlanır; antibiyotik zamanında verilir.
Girişimler:
- Kültür süreçleri (kan/idr.) için aseptik hazırlık (kurum akışına göre).
- Antibiyotiklerin zamanında uygulanması; alerji/anafilaksi izlemi.
- Kateter/yara bakımı; izolasyon gerekliyse uygulama. Değerlendirme: Ateş düşer, klinik iyileşme başlar.
4) Tanı: Sıvı volümünde dengesizlik (fazlalık veya azalma)
Amaç: Euvolemik denge; akciğer ödemi gelişmeden perfüzyon sağlanır.
Girişimler:
- Saatlik I/O, günlük kilo; akciğer sesleri (ral) ile sıvı yanıtı değerlendirme.
- Sıvı sonrası dispne/ral artışı varsa acil bildirim. Değerlendirme: İdrar çıkışı artar; akciğer bulgusu kötüleşmez.
5) Tanı: Kanama riski (DIC/antikoagülanlar)
Amaç: Majör kanama gelişmez.
Girişimler:
- Peteşi/ekimoz, kateter girişleri, idrar-dışkıda kan; Hb/PLT trendi izle.
- Gereksiz invaziv işlemleri azalt; giriş yerlerine etkili bası. Değerlendirme: Kanama yok, lablar stabil.
6) Tanı: Akut konfüzyon / Deliryum riski
Amaç: Güvenlik sağlanır; oryantasyon korunur.
Girişimler:
- Deliryum taraması; sakin çevre, gün–saat oryantasyonu.
- Hipoksi/hipoglisemi/elektrolit bozukluğu gibi nedenleri izleyip bildirme. Değerlendirme: Ajitasyon azalır; bilinç stabil.
7) Tanı: Cilt bütünlüğünde bozulma riski
Amaç: Basınç yarası gelişmez.
Girişimler:
- 2 saatte bir pozisyon; basınç azaltıcı yüzey.
- Nem yönetimi; kateter/bağlantı noktalarının ciltte bası yapmaması. Değerlendirme: Cilt sağlam.
8) Taburculuk / Servis Devri Eğitimi (öz)
- Enfeksiyon odağına yönelik tedavi ve ilaçların tamamlama planı
- Ateş, bilinç değişikliği, nefes darlığı, idrar azalması → acil başvuru
- Kateter/yara bakımı talimatları (varsa)
