GETAT UYGULAMALARINDA KRİTİK GERÇEK: HEMŞİRELER SİSTEMİN NERESİNDE?
Tamamlayıcı tıp yaygınlaşıyor, hemşirenin rolü tartışmalı
Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Yönetmeliği, alternatif ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerini sistem içine dahil ederken, sağlık profesyonellerinin görev tanımlarını da yeniden şekillendiriyor. Ancak yönetmeliğin sahadaki yansıması, özellikle hemşireler açısından önemli soru işaretleri barındırıyor.
Yetki kimde? Hemşireler uygulayıcı mı, destek personeli mi?
Yönetmeliğe göre GETAT uygulamaları;
- Sadece Bakanlıkça yetkilendirilmiş merkezlerde
- Sertifikalı uygulayıcılar tarafından
- Ve çoğunlukla tabip sorumluluğunda gerçekleştirilebiliyor.
Ek-2 listesi incelendiğinde, birçok uygulamada yetki doğrudan tabip ve diş tabiplerine veriliyor
Hemşireler açısından tablo net:
👉 Çoğu GETAT uygulamasında doğrudan uygulayıcı rolü yok
👉 Bazı alanlarda ise sınırlı ve sertifikaya bağlı görev tanımı var
Örneğin:
- Refleksoloji uygulamasında hemşireler, sertifika şartıyla uygulayıcı olabiliyor
- Müzikterapi gibi alanlarda ise ancak tabip gözetiminde görev alabiliyor
Tanı ve tedavi yetkisi tartışmasız: Hemşire dışarıda bırakılıyor
Yönetmelikte açık bir hüküm var:
➡️ Tanı koyma ve tedavi planı oluşturma yetkisi yalnızca tabiplere ait
Bu durum, GETAT uygulamalarında hemşirelerin:
- Klinik karar süreçlerinden dışlanmasına
- Sadece uygulayıcı veya yardımcı pozisyonda kalmasına
- Mesleki yetkinliklerinin sınırlı kullanılmasına neden oluyor.
Sorumluluk var, yetki sınırlı: Risk kimin üzerinde?
Dikkat çeken bir diğer kritik nokta: GETAT uygulamaları;
- Enfeksiyon kontrol programlarına uygun yürütülmek zorunda
- Hasta bilgilendirme ve onam süreçleri zorunlu
- Tüm uygulamalar kayıt altına alınmak zorunda
Bu süreçlerin büyük kısmı sahada hemşireler tarafından yürütülüyor. Ancak:
❗ Yetki sınırlı
❗ Karar mekanizmasında yer yok
❗ Sorumluluk fiilen var
Bu tablo, sağlık sisteminde klasik bir sorunu yeniden gündeme getiriyor: 👉 Yetki–sorumluluk dengesizliği
GETAT büyüyor, hemşirelik rolü yeniden tanımlanmalı
GETAT uygulamaları;
- Akupunkturdan ozon tedavisine
- Fitoterapiden hacamata kadar geniş bir alanı kapsıyor
Bu alanın büyümesi, sağlık sisteminde yeni bir iş gücü ve yetkinlik ihtiyacı doğuruyor.
Ancak mevcut yönetmelik:
- Hemşireyi sistemin merkezine almıyor
- Daha çok “yardımcı rol” ile sınırlandırıyor
- Multidisipliner yapıyı tam olarak yansıtmıyor
GETAT’TA HEMŞİRE GÖRÜNMEYEN GÜÇ MÜ, YOKSA GÖRMEZDEN GELİNEN AKTÖR MÜ?
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları hızla yaygınlaşırken, sahadaki en aktif meslek gruplarından biri olan hemşirelerin rolü net ve güçlü bir şekilde tanımlanmıyor.
Bu durum;
- Mesleki gelişimin önünde engel
- Yetki karmaşasına açık bir zemin
- Sağlık hizmet sunumunda verimlilik kaybı
oluşturma riski taşıyor.
📌 Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği için: GETAT uygulamalarında hemşirelik rolü yeniden ele alınmalı, yetki ve sorumluluk dengesi kurulmalıdır.
Bu haber Hemşireler.Net’in ÖZEL HABERidir.
Hemşireler.Net – Haber Departmanı
