Kamu çalışanlarının amirlerinden aldığı her talimatı koşulsuz şekilde yerine getirmesi gerekmiyor. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, mevzuata aykırı emirler ile konusu suç teşkil eden emirler karşısında memurun nasıl hareket etmesi gerektiğini açık şekilde düzenliyor.
Kamu kurumlarında hiyerarşik yapı gereği amirler personele görev ve talimat verebiliyor. Ancak bu yetki sınırsız değil. Verilen emrin hukuka aykırı olması veya suç teşkil etmesi halinde memurun sorumluluğu ve izlemesi gereken yol değişiyor.
Mevzuata aykırı emir karşısında ne yapılmalı?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11. maddesine göre memur, amirinden aldığı emri Anayasa’ya, kanuna, Cumhurbaşkanlığı kararnamesine veya yönetmeliğe aykırı görürse bu emri doğrudan yerine getirmek yerine aykırılığı emri veren amire bildirmeli.
Memurun burada emrin neden mevzuata aykırı olduğunu düşündüğünü açık şekilde ifade etmesi önem taşıyor.
Amir ısrar ederse yazılı emir vermeli
Amir, yapılan bildirime rağmen emrin uygulanmasında ısrar ederse talimatını yazılı olarak yenilemek zorunda.
Yazılı olarak verilen emir suç teşkil etmiyorsa memur emri yerine getiriyor. Bu durumda emrin uygulanmasından doğabilecek sorumluluk, emri yazılı olarak veren amire ait oluyor.
Bu nedenle yalnızca sözlü olarak “Ben amirim, yapacaksın” şeklinde verilen bir talimat, mevzuatta öngörülen yazılı emir prosedürünün yerine geçmiyor.
Suç teşkil eden emir hiçbir şekilde uygulanamaz
Kanunun çizdiği en önemli sınır ise konusu suç teşkil eden emirlerde ortaya çıkıyor.
Bir talimat açıkça suç oluşturuyorsa amirin bu emri yazılı olarak vermesi, tekrar etmesi veya uygulanmasında ısrar etmesi sonucu değiştirmiyor.
Konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilemiyor. Böyle bir emri uygulayan kamu görevlisi de yalnızca “Amirim söyledi” gerekçesiyle sorumluluktan kurtulamıyor.
Sağlık çalışanlarını da yakından ilgilendiriyor
Düzenleme; hemşire, ebe, sağlık teknikeri, teknisyen ve diğer kamu çalışanları açısından da büyük önem taşıyor.
Özellikle görev tanımı dışındaki işlemler, hasta güvenliğini etkileyebilecek uygulamalar, kayıt ve belge düzenlemeleri, nöbet uygulamaları ve personel görevlendirmeleri gibi konularda verilen talimatların mevzuata uygunluğu önem taşıyor.
Bir sağlık çalışanının kendisine verilen emrin hukuka aykırı olduğunu düşünmesi halinde sürecin mümkün olduğunca kayıt altına alınması ve mevzuatta belirtilen yazılı emir mekanizmasının işletilmesi hukuki güvence açısından önem taşıyor.
Her emir sorgusuz uygulanmak zorunda değil
Kamu kurumlarında amir-memur ilişkisi, personele verilen her talimatın koşulsuz şekilde yerine getirilmesi anlamına gelmiyor.
Mevzuata aykırı olduğu düşünülen emirlerde memurun itiraz hakkı bulunuyor. Amir emrinde ısrar ederse ve talimat suç teşkil etmiyorsa emrin yazılı olarak verilmesi gerekiyor.
Konusu suç teşkil eden emirlerde ise sınır çok daha açık: Böyle bir emir yazılı olarak verilse dahi uygulanamaz.
Hemsireler.Net Haber Merkezi
