Akut Akut Gastrointestinal Obstrüksiyon (İleus / Mekanik Barsak Tıkanıklığı) Bu plan, sıvı kaybı ve elektrolit dengesizliklerinin yönetimi, aspirasyon riskinin azaltılması, ağrı ve distansiyon kontrolü, nazogastrik dekompresyonun güvenli takibi, peritonit/iskemi gibi acil komplikasyonların erken tanınması ve cerrahiye hazırlığı kapsayan, hemşirelik sürecine dayalı bireyselleştirilmiş dinamik bir yol haritasıdır.

Akut ileus/barsak tıkanıklığı bakım planı, bağırsak pasajının durmasıyla gelişen kusma, distansiyon ve sıvı-elektrolit kaybını hızlıca kontrol altına almayı; aspirasyon ve şok riskini azaltmayı; NG dekompresyon ve NPO yönetimini güvenle sürdürmeyi; strangülasyon/perforasyon gibi hayatı tehdit eden komplikasyonları erken fark etmeyi ve cerrahi/ileri girişim sürecine hastayı hazırlamayı hedefler.

0) Başlangıç Değerlendirmesi

Karın ağrısı (kolik/sürekli), distansiyon, bulantı-kusma
Gaz-gaita çıkaramama, barsak sesleri (hiperaktif/azalmış)
Vital bulgular: TA, nabız, ısı, SpO₂; dehidratasyon/şok bulguları
Karın muayenesi: defans, rebound, hassasiyet (peritonit uyarısı)
I/O, günlük kilo; laboratuvar trendi (Na/K/Cl, üre-kreatinin, lökosit)
Kusmuk miktarı/özelliği (safra/fekaloid)

1) Tanı: Sıvı volümünde azalma

Amaç/sonuç: Hemodinami stabil; idrar çıkışı yeterli; dehidratasyon azalır.
Girişimler:

NPO; IV sıvı tedavisini hekim istemine göre uygula ve yanıtı izle.
Saatlik I/O; idrar rengi ve miktarı; ortostatik bulgular.
Kusma miktarını kaydet; mukozalar, cilt turgoru değerlendirme. Değerlendirme: TA stabil, nabız düşer, idrar artar.

2) Tanı: Elektrolit dengesizliği riski

Amaç: Na/K/Cl dengede; aritmi ve kas güçsüzlüğü gelişmez.
Girişimler:

Elektrolit takibi; EKG izlemi (özellikle hipokalemi).
İstemli replasmanların uygulanması ve yanıtın izlenmesi. Değerlendirme: Elektrolitler stabil; ritim normal.

3) Tanı: Aspirasyon riski

Amaç: Aspirasyon gelişmez; solunum stabil kalır.
Girişimler:

NPO; kusmada yan yatış ve baş yükseltme.
SpO₂ ve solunum seslerini izle; aspirasyon bulgularında acil bildirim.
Nazogastrik tüp varsa aspirasyon/dekompresyonun etkinliğini izle. Değerlendirme: Desatürasyon yok; akciğer bulgusu yok.

4) Tanı: Etkisiz gastrointestinal motilite / Distansiyon

Amaç: Distansiyon azalır; bulantı-kusma kontrol altına alınır.
Girişimler:

Karın çevresi ölçümü; barsak sesleri ve ağrı karakteri takibi.
NG dekompresyon: tüp pozisyonu, aspirat miktarı/renk kayıt; tıkanma kontrolü.
Antiemetik/analjezi istemine göre; opioidlerin ileusu artırabileceğini göz önünde bulundurarak izlem. Değerlendirme: Distansiyon azalır; kusma azalır.

5) Tanı: Akut ağrı

Amaç: Ağrı yönetilir; vital bulgular stabilize olur.
Girişimler:

Ağrı skoru; ağrının süreklileşmesi ve şiddetlenmesi (iskemi/strangülasyon) açısından izle.
İstemli analjezik uygulama; sedasyon ve maskelenen klinik bulgulara dikkat.
Rahat pozisyon; gereksiz oral alım/konstipasyon artırıcı davranışlardan kaçınma. Değerlendirme: Ağrı azalır; yüz ifadesi rahatlar.

6) Tanı: Enfeksiyon / Peritonit riski (perforasyon-iskemi)

Amaç: Peritonit/sepsis erken fark edilir.
Girişimler:

Ateş, taşikardi, hipotansiyon, rebound/rijidite, artan lökosit → acil bildirim.
Antibiyotik başlanırsa (istemle) zamanında uygulama; yan etki izlemi.
Cerrahi hazırlık: damar yolu, NPO, tetkik süreçleri, onam/transfer koordinasyonu. Değerlendirme: Komplikasyon gelişmez veya erken müdahale edilir.

7) Tanı: Kaygı / Bilgi eksikliği

Amaç: Hasta süreci anlar; iş birliği artar.
Girişimler:

NPO/NG tüp amaç ve bakımını anlat; ağrı-kusma kontrol planını açıklığa kavuştur.
Cerrahi ihtimali ve olası süreçler hakkında ekiple uyumlu bilgilendirme. Değerlendirme: Hasta geri anlatır; kaygı azalır.